Tabletki antykoncepcyjne - Twoja antykoncepcja bez recepty

Dni płodne – jak liczyć, by być pewną

Istnieje wiele mniej lub bardziej skomplikowanych sposobów obliczania dni płodnych kobiety. Cykl miesięczny wydaje się  na tyle przewidywalny, że w internecie roi się od prostych kalkulatorów obliczających moment owulacji na podstawie samej długości cyklu. Niestety, kalkulatory te są obarczone dużą granicą błędu, a w przypadku niektórych kobiet, wręcz bezużyteczne. Jak więc liczyć dni płodne, aby być pewną?

Metoda objawowo-termiczna Roetzera

Jedną z najbardziej dokładnych metod liczenia dni płodnych jest ta opracowana przez prof. Roetzera. W czasie, gdy Roetzer opracowywał swoją metodę, dostęp do innego rodzaju antykoncepcji był bardzo utrudniony, a inne naturalne sposoby kontroli płodności – bardzo zawodne. Sam sposób liczenia dni płodnych polega na obserwacji:

  • śluzu wydzielanego przez szyjkę macicy;
  • zmian temperatury, jakie zachodzą w trakcie cyklu;
  • zmian w położeniu i fakturze szyjki macicy.

Czemu jest to metoda pewniejsza od internetowych kalkulatorów, popularnego kalendarzyka czy innych, prostszych sposobów obliczania dni płodnych? Nade wszystko, ponieważ spora część “prostych” metod działa jedynie w przypadku kobiet o idealnie uregulowanym cyklu miesięcznym. Oznacza to, że kobiety z nieregularnym cyklem, karmiące, z tyłozgięciem macicy, prowadzące tryb życia powodujący chociaż niewielkie wahania cyklu miesięcznego itp. albo nie mogą z takich kalkulatorów korzystać, albo w ich przypadku są to metody bardzo niedokładne.

Długość i przebieg cyklu – jak prowadzić obserwację?

Kobiecy cykl miesięczny trwa od 24 do 34 dni i u większości kobiet bywa regularny, z wahaniem jedno- lub najwyżej dwudniowym. Za początek cyklu uznaje się pierwszy dzień miesiączki, kończy się natomiast w pierwszym dniu kolejnego krwawienia miesięcznego. Cały cykl dzieli się na dwie fazy – przedowulacyjną i poowulacyjną.

  • faza przedoowulacyjna charakteryzuje się niższą temperaturą ciała kobiety oraz wydzielaniem dużej ilości estrogenów. W tej fazie komórka jajowa dojrzewa, aby być później uwolniona z jajnika w trakcie owulacji. U kobiet, które mają nieregularne cykle miesięczne, to zazwyczaj ta faza podlega największym wahaniom
  • faza poowulacyjna, w której temperatura ciała jest nieznacznie podwyższona. U kobiet z nieregularnym cyklem faza ta podlega dużo mniejszym wahaniom i zazwyczaj trwa od 11 do 16 dni. W fazie poowulacyjnej na organizm wpływa głównie progesteron.

Zazwyczaj w ostatniej fazie cyklu, kilka dni przed następną miesiączką, temperatura ciała jest najwyższa. Później następuje krwawienie, trwające 3-5 dni (dłużej u kobiet z tyłozgięciem macicy). Następny etap cyklu to tzw. cisza hormonalna. Poziom zarówno estrogenów, jak i progesteronu jest wtedy najniższy. Jest to okres niepłodności przedowulacyjnej. Zaraz po zakończeniu miesiączki szyjka macicy nie produkuje śluzu, a w pochwie panuje nieprzyjazne dla plemników, kwaśne środowisko. Temperatura ciała obniża się.

Etap ten kończy się wraz ze wzrostem produkcji estrogenów. W jajnikach zaczyna dojrzewać pęcherzyk Graafa, a w nim – nowa komórka jajowa.

Objawy fazy zbliżającego się okresu płodności:

  • pojawienie się śluzu, który jest najpierw nieprzejrzysty, a potem bardziej rozciągliwy i zyskujący na przejrzystości;
  • obniżona temperatura ciała;
  • szyjka macicy staje się bardziej miękka i rozwarta;
  • faza ta następuje po “ciszy hormonalnej” po krwawieniu miesięcznym.

W tym okresie śluz znajdujący się wewnątrz pochwy jest “przyjazny” dla plemników, przez co mogą one przeżyć trochę dłużej (nawet kilka dni). Jego odczyn jest zasadowy. Jeśli pojawia się śluz o innych właściwościach (ciągły śluz nieprzejrzysty, śluz o odczynie zasadowym lub całkowity brak śluzu) może być to symptomem problemów z płodnością i w takim wypadku należy skonsultować się z lekarzem.

Tutaj pojawia się także problem cyklów nieregularnych, mających najczęściej przyczynę w nieudanych próbach jajeczkowania. Chociaż w każdym cyklu dochodzi jedynie do jednej owulacji, organizm czasami potrzebuje kilku prób, aby jajeczko uwolniło się z pęcherzyka Graafa i podjęło wędrówkę jajowodem. Gdy to nastąpi, mamy do czynienia z owulacją. Jest to moment największej płodności.

W czasie owulacji jajeczko jest transportowane jajowodem w stronę macicy. Zapłodnienie odbywa się właśnie w jajowodzie – jeśli dojdzie do niego w macicy, powstała zygota nie zdąży się zagnieździć i ciąża będzie niemożliwa.

Później następuje poowulacyjna faza cyklu. Pęknięty pęcherzyk Graaffa, z którego powstała komórka jajowa, tworzy ciałko żółte, funkcjonujące jako gruczoł dokrewny. Produkuje progesteron, hormon powstrzymujący organizm przed kolejną owulacją.

Objawy fazy zanikającej płodności:

  • śluz staje się nieprzejrzysty i coraz mniej rozciągliwy, w końcu zanika;
  • temperatura ciała ulega podwyższeniu;
  • szyjka macicy zamyka się, staje się twarda;
  • faza ta następuje po owulacji.

Fazy zaraz po ustąpieniu krwawienia oraz zaraz po owulacji nazywa się czasami fazami “niepłodności względnej” oraz “niepłodności bezwzględnej”. Wynika to z tego, że o ile w fazie “przygotowania do owulacji” z uwagi na w miarę przyjazny odczyn śluzu oraz zmienność długości tej fazy, w niektórych, rzadkich przypadkach możliwe jest zapłodnienie (krótka faza, plemnikom udaje się przeżyć do czasu owulacji), tak w fazie poowulacyjnej zajście w ciążę jest całkowicie niemożliwe – komórka jajowa nie pojawi się aż do kolejnej fazy owulacji, już po krwawieniu miesięcznym. Faza niepłodności bezwzględnej jest więc jedyną fazą, gdy istnieje 100% pewności, że kobieta nie zajdzie w ciążę.

Dni płodne – jak prowadzić obserwację?

Z uwagi na wielość zmiennych najlepiej prowadzić obserwację zaznaczając objawy w kolejnych dniach cyklu w kalendarzu, plannerze czy specjalnie przygotowanych aplikacjach. Pewność odnośnie dni płodnych wymaga, niestety, ciągłej obserwacji ciała. Najważniejszym objawem świadczącym o płodności jest wystąpienie śluzu płodnego, tj. przejrzystego, rozciągliwego, o odczynie zasadowym.

  • Płodność, a rodzaje śluzu:
    • śluz niepłodny, tzw. gorszej jakości: śluz białawy lub żółtawy, nierozciągliwy. Czasami kleisty lub grudkowaty.
    • śluz płodny, tzw. dobrej jakości: śluz rozciągliwy, podobny do białka jajek, szklisty. Śluz w momencie najwyższej płodności jest mokry i śliski, zbyt wodnisty, aby być rozciągliwym.

Kolejnym ważnym wyznacznikiem w czasie obserwacji dni płodnych i niepłodnych jest szyjka macicy. Szyjkę macicy bada się, wsuwając palec w głąb pochwy, aby wyczuć umiejscowienie, twardość raz rozwarcie szyjki. Umiejscowienie w poszczególnych fazach cyklu różni się nieco u kobiet z tyłozgięciem macicy.

  • Płodność, a szyjka macicy:
    • Faza rosnącej płodności (przedowulacyjna): szyjka miękka, rozwarta, uniesiona do góry (u kobiet z tyłozgięciem macicy szyjka obniża się)
    • Faza niepłodności bezwzględnej (poowulacyjna): szyjka twarda, zamknięta, położona niżej (u kobiet z tyłozgięciem szyjka unosi się).

Badanie temperatury z kolei powinno się przeprowadzać rano, zaraz po przebudzeniu, codziennie o tej samej porze. Badanie powinien poprzedzać sen, lub, jeśli nie jest to możliwe, co najmniej godzina odpoczynku biernego, to znaczy: drzemki, oglądania telewizji, czytania itp. W czasie wysiłku fizycznego ciało generuje dodatkowe ciepło, co zakłóca pomiary, absolutnie więc nie powinno się mierzyć temperatury po ćwiczeniach czy innej aktywności fizycznej (chociażby dłuższych spacerach czy wchodzeniu po schodach).

Do badania owulacji przeznaczone są specjalne termometry, zwane termometrami owulacyjnymi. Działają one na zasadzie rozszerzalności termicznej, a więc zawierają substancję metaliczną, która rozszerza się pod wpływem ciepła. Termometry cyfrowe wykazują się zbyt małą precyzyjnością oraz zbyt dużym wahaniem pomiaru. W przypadku urządzenia działającego na zasadzie rozszerzalności, nawet w przypadku niewielkich błędach w kalibracji, różnica pomiędzy kolejnymi badaniami będzie stała.

Temperaturę powinno się mierzyć w ustach, pochwie lub odbytnicy. Pomiar pod pachą jest niemiarodajny, gdyż nie jest mierzona temperatura wewnątrz ciała, a jedynie temperatura skóry. Termometr powinien mieć mieć dokładność do jednej setnej (0,01) stopnia Celsjusza.

Czy można wyznaczyć dni płodne w przypadku nieregularnego cyklu?

Nieregularne cykle mają wiele przyczyn, najpopularniejsza jednak – wahania fazy przedowulacyjnej – nie wpływa na płodność i nie jest przeciwwskazaniem wobec obliczania dni płodnych. Zależy wtedy dokładnie obserwować i zaznaczać zmiany, zwłaszcza w pierwszej fazie cyklu. Nawet regularny cykl może też zostać zaburzony.

Na nieregularność cyklu miesięcznego wpływa:

  • stres;
  • zbyt mała ilość snu lub nieregularny sen, sypiać się powinno minimalnie sześć godzin na dobę, mniejsza ilość snu powoduje rozregulowanie gospodarki hormonalnej;
  • intensywny i długotrwały wysiłek fizyczny, np. u kobiet zawodowo uprawiających sport;
  • nieprawidłowa dieta, mało odżywcza i powodująca niedobory mikroelementów, np. wapnia, cynku lub magnezu;
  • anemia (niezależnie od przyczyny)
  • odchudzanie się lub otyłość. W przypadku gwałtownego odchudzania może wystąpić nawet zanik krwawienia miesięcznego, otyłość zwiększa obciążenie organizmu;
  • zmiana strefy czasowej lub klimatycznej;
  • choroby, zarówno infekcje, jak i schorzenia przewlekłe, takie jak: cukrzyca, problemy z tarczycą (niedoczynność, nadczynność, choroba Hashimoto), zaburzenia w funkcjonowaniu wątroby czy nerek;
  • przyjmowane leki (należy sprawdzić, czy ulotka nie wspomina o zaburzeniach cyklu jako efekcie ubocznym);
  • narkotyki i alkohol, przy tym ten ostatni zaburza także badania temperatury ciała;
  • zespół policystycznych jajników;
  • okres dojrzewania płciowego.

Krwawienia w środku cyklu

Pomijając miesiączkę, w środku cyklu mogą zdarzyć się krwawienia, będące oznaką pęknięcia pęcherzyka Graafa, a więc początku owulacji. Takie krwawienie powinno być więc kojarzone z płodnością, a od “prawdziwej” miesiączki można je odróżnić za pomocą badań temperatury wewnątrz ciała oraz śluzu przed wystąpieniem krwawienia.

Należy obserwować, jak zmienia się struktura śluzu przez oraz po krwawieniu. Jeśli przed krwawieniem występował śluz płodny, dobrej jakości, mamy do czynienia z krwawieniem wewnątrz cyklu. Większość kobiet nie ma problemu z odróżnieniem takiego krwawienia od miesiączki, jest bowiem bardziej skąpe, istnieją jednak krwawienia nieodróżnialne od miesiączki. Wtedy można je rozpoznać jedynie poprzez pomiar temperatury.

Krwawienia w środku cyklu częściej występują u kobiet karmiących oraz przed menopauzą. Bardzo obfite krwawienie w środku cyklu może być jednak także oznaką problemów z płodnością, a mianowicie sytuacji, w której nie dochodzi do owulacji, a śluzówka złuszcza się z powodu nadmiaru estrogenów.

Obliczanie dni płodnych po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej

Specyficzną sytuacją jest ta, w której kobieta pragnie obliczyć dni płodne oraz niepłodne po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej. Zdarza się tak częstokroć, gdy para chce starać się o dziecko.

W tym wypadku w pierwszych miesiącach po odstawieniu mogą wystąpić trudne do zinterpretowania objawy. Pigułka antykoncepcyjna w swoim działaniu hamuje owulację i zagęszcza śluz i właśnie objaw zagęszczonego śluzu może być obserwowany pewien czas po odstawieniu antykoncepcji. Może także pojawić się krótkotrwałe krwawienie, nie będące jednak miesiączką.

Ustalenie dni płodnych i niepłodnych w pierwszym cyklu po zaprzestaniu przyjmowania pigułek antykoncepcyjnych może być wręcz niemożliwe, radzi się więc rozpocząć oznaczanie dni płodnych od drugiego pełnego cyklu, tj. po drugiej zaobserwowanej miesiączce. Od tego momentu obserwacja dni płodnych i niepłodnych powinna przechodzić standardowo, a cykl powinien szybko się unormować.

Gdy nie pojawia się miesiączka…

Kobiety karmiące oraz w okresie przed menopauzą mogą przechodzić pełne cykle miesięczne, jednakże pozbawione krwawień. Wynika to ze słabego nadbudowania endometrium w okresie przedowulacyjnym. Zajście w ciążę może być więc utrudnione, jednak nie jest możliwe.

Jeśli w okresie karmienia nie pojawia się miesiączka, istnieje podejrzenie przechodzenia owulacji, jeśli badanie temperatury oraz śluzu wskazuje na pełny cykl, jednak bez pojawiającego się krwawienia. Najprawdopodobniej w przeciągu kolejnych dwóch cykli dojdzie do ponownego pojawienia się krwawienia miesięcznego.

Badanie dni płodnych – gdy coś idzie nie tak

Prócz możliwości określenia dni płodnych i niepłodnych, badania cyklu mogą wskazać też na problemy z płodnością. Brak wzrostu temperatury, występowanie jedynie nieprzejrzystego, nieciągliwego śluzu oraz częste krwawienia wewnątrz cyklu to oznaka, że może nie dochodzić do owulacji. W takim wypadku należy udać się do lekarza, celem podjęcia dalszej diagnostyki.

Niewielka ilość wydzielanego śluzu może świadczyć natomiast o problemach z szyjką macicy. Uwagę należy na to zwrócić szczególnie, jeśli pojawia się jedynie skąpy śluz niepłodny. Problemy z szyjką macicy mogą utrudnić zajście w ciążę, jednak zazwyczaj nie są przyczyną trwałej bezpłodności.

Kolejną przyczyną problemów może być skrócona faza poowulacyjna, mająca swoją przyczynę w ciałku żółtym. Skrócenie tej fazy, jej wahania oraz objawy pozornej płodności po wyraźnej owulacji (szyjka macicy nie staje się twarda i uniesiona, pojawia się śluz płodny) mogą być objawami problemów z płodnością.

Bardzo silny ból w czasie miesiączki, wyjątkowo obfite i długie krwawienia to objaw endometriozy. W razie takich problemów należy koniecznie zgłosić się do lekarza. Jeśli jednak miesiączki są długie i bardzo skąpe przy końcu krwawienia, najprawdopodobniej kobieta cierpi na tyłozgięcie macicy – nieprawidłowość dokuczliwą (kolejnym objawem są bóle krzyża), ale częstokroć nie wpływającą na samą płodność.

Kiedy obliczanie dni płodnych jest nieskuteczne?

W sposób oczywisty obliczanie dni płodnych będzie nieskuteczne u kobiet przyjmujących antykoncepcję hormonalną, a także borykających się ze specyficznymi problemami z cyklem i samą płodnością.

Istnieją też czynniki mogące wpłynąć na badania temperatury oraz śluzu. Alkohol, stan chorobowy, infekcje intymne fałszują dane oparte na mierzeniu ciepłoty ciała. Tak samo może działać stres, skoki ciśnienia, przegrzanie organizmu czy wysiłek fizyczny.

Podobnie na śluz mogą działać infekcje, zmętniając go lub powodując upławy chorobowe, o specyficznym kolorze czy zapachu. Kiepsko na naturalne wydzieliny wpływa też chlor z basenu.

Celem unikania infekcji fałszujących wyniki badań, należy dbać o higienę intymną, nosić przewiewną, najlepiej bawełnianą bieliznę na co dzień, podmywać się co najmniej trzy razy dziennie (a najlepiej przy każdym oddaniu moczu oraz wypróżnianiu), w czasie miesiączki zmieniać podpaski lub tampony co kilka godzin, unikać podrażnień i otarć w rejonach intymnych.

Jeśli występuje jeden czynnik, który może zakłamać wyniki (np. infekcja) powinno się nadal prowadzić badania i oznaczać dni płodne, pamiętając jednak o obniżonej skuteczności takich obserwacji. Jeśli cykl jest obserwowany przez dłuższy już czas (jest to co najmniej szósty badany cykl), można opierać się w oznaczaniu dni płodnych i niepłodnych na podstawie wcześniejszych cykli miesięcznych. Należy jednak brać pod uwagę, że w danym miesiącu wiarygodność obserwacji będzie obniżona.

About Specjalista - Maria Kownacka

Jako specjalista z wieloletnim doświadczeniem z pewnością zgadzam się ze stwierdzeniem,że „tabletkiantykoncepcyjne.com.pl” to idealna alternatywa zakupu antykoncepcji hormonalnej bez recepty dla kobiet wstydliwych. Należy jednak mieć na uwadze, aby co jakiś czas zbadać stan swojego zdrowia udając się na specjalistyczne badanie do wykwalifikowanego ginekologa.

Podziel się z Nami swoją opinią

Twój adres e-mail nie będzie publikowany

Zamów tabletki antykoncepcyjne przez internet (nie musisz posiadać recepty)

Wszystkie zarejestrowane znaki towarowe są własnością odpowiednich firm.

© Copyright 2015 - Medicals - Tabletkiantykoncepcyjne.com.pl